Grijp de gouden kansen van de Europese Zilveren Economie

  • 25 mei 2018

Miljoenenmarkt van senioren wacht op uw innovaties

De vergrijzing in Europa stelt onze samenleving voor vele uitdagingen, of beter gezegd: groeikansen voor innovatieve bedrijven. De Europese 65- en zeker 80-plussers vormen namelijk de Zilveren Economie, met heel eigen behoeften. Wil u daarop inpikken en uw innovatie ervoor internationaal op de markt brengen? Reken dan op het Europese Interreg-project SEAS 2 Grow, voor een versnelde ontwikkeling en lancering. Enterprise Europe Network Vlaanderen organiseerde er eind maart een conferentie mee in Brussel. Ze brachten zo innoverende ondernemers en experten met elkaar in contact, om hen samen de kansen van de Silver Economy te laten grijpen.

Volgens cijfers van Eurostat telde Europa in 2016 maar liefst 19,2% of bijna 98 miljoen 65-plussers. Tegen 2050 maken ze waarschijnlijk 28,5% uit van de Europese bevolking. Daarnaast groeit het aantal 80-plussers. Twee jaar geleden waren ze met 27,5 miljoen inwoners, goed voor 5,4% van alle Europeanen. Tegen 2050 bedraagt hun aandeel  volgens de laatste inschatting 11,1%. Deze verouderende bevolking schept mooie economische kansen voor innovatieve bedrijven. De Zilveren Economie groeit snel en toch grijpen nog te weinig ondernemers de opportuniteiten ervan ten volle. SEAS 2 Grow wil daarin verandering brengen, door bedrijven te ondersteunen bij innovatie en upscaling. Maar eerst: welke uitdagingen bieden zich zoal aan?

Kansen genoeg

“Een grote challenge is het ontwikkelen van oplossingen om senioren langer zelfstandig thuis te laten wonen”, weet Vicky Van der Auwera, projectmanager bij de Vlaamse zorgproeftuin LiCalab en coördinator van de bedrijfsondersteuning binnen SEAS 2 Grow. “De beperkte plaatsen in de woon-zorgcentra zijn vandaag immers gereserveerd voor wie veel zorg behoeft.” Dat brengt ons meteen bij een andere uitdaging door de vergrijzing, namelijk het betaalbaar houden van de gezondheidszorg. Het percentage ouderen in Europa stijgt, terwijl het aandeel beroepsgeschikte personen in verhouding daalt. De gezondheidskosten zullen dus sterk toenemen. Hoe vangen we die op?

“Ook het beter informeren van de senioren over innovaties, is een belangrijke  opdracht”, gaat Vicky Van der Auwera verder. “Ze weten niet altijd welke oplossingen al bestaan of hoe ze daarmee hun woning kunnen aanpassen. Tegelijk zijn ze doorgaans weinig digitaal actief. We zien een nood aan casemanagers, die de integratie van innovaties bij de ouderen thuis opvolgen en die hen begeleiden bij het gebruik ervan.”

Al heel wat innovaties

Meerdere bedrijven ontwikkelen al vernieuwende oplossingen, die antwoorden bieden op bovenstaande uitdagingen. Vaak voor zelfstandig thuis wonen, met bijvoorbeeld ergonomische hulpmiddelen en applicaties voor (preventieve) medische monitoring van op afstand, die ook de therapietrouw checken. “Er zijn dus al goede initiatieven, maar we hebben er nog veel meer nodig”, merkt Vicky Van der Auwera op. “Zowel producten en diensten, als procesinnovaties. Dus zowel voor de ouderen zelf als voor de woon-zorgcentra en de steeds populairdere assistentiewoningen.”

Internationaal lanceren niet altijd eenvoudig

Maar bedrijven die oplossingen willen ontwikkelen voor de Zilveren Economie hebben het soms moeilijk, zeker als ze hun oplossing ook in het buitenland willen aanbieden. Ze staan immers geregeld voor markt- en reguleringsbarrières. “Misschien bestaat een product in Vlaanderen nog niet,” oppert Vicky Van der Auwera, “maar zijn er in de overige Europese landen al concurrenten actief. Ook verschillen mogelijk de behoeften van de buitenlandse senioren, omdat ze anders wonen. De overheid betaalt er eventueel ook andere zaken terug.”

Voor versnelde lanceringen

Dergelijke kennis over de markt en haar werking vergroot de kans op succes bij een buitenlandse lancering. Maar doorgaans hebben innoverende, vaak nog jonge bedrijven niet de middelen om die inzichten te vergaren. Daardoor kan dit proces lang duren. Om de ontwikkeling van zorginnovaties te versnellen en hun implementatie op Europese schaal te ondersteunen, werken acht partners uit Frankrijk, het VK, Nederland en België samen binnen het project SEAS 2 Grow of Silver Economy Accelerating Strategies To Grow. Dit Interreg-project wordt deels gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.

Uitgebreide testen bij de gebruikers zelf

Tijdens de conceptuele fase organiseert SEAS 2 Grow cocreatiesessies met doelgroepen en experten uit de vier landen, naast testen in gesimuleerde woonomgevingen. Hierdoor verkrijgen bedrijven snel nuttige gebruikersfeedback, waarmee ze al vroeg rekening kunnen houden.

“Bestaat er reeds een eerste prototype of moet een finaal product aangepast worden aan een buitenlandse markt? Dan kunnen we het uitgebreid testen bij de beoogde eindgebruikers uit dat land, in hun eigen leefomgeving, dankzij ons uitgebreide internationale netwerk aan zorgproeftuinen”, vertelt Vicky Van der Auwera. “De data van de testpersonen bieden een schat aan informatie, die je in een labo nooit zou verkrijgen.”

Stoomcursus over de markt

Ook kan SEAS 2 Grow een korte marktstudie uitvoeren. “Om snel inzicht te krijgen in de oplossingen die daar vandaag al beschikbaar zijn en de huidige aangeboden functies. Als Vlaams bedrijf moet je die zeker kunnen evenaren maar liefst overtreffen. Dankzij die resultaten weet je ook waarmee je je kan onderscheiden.”

“Verder regelen we gesprekken met experten ter zake uit ons internationale netwerk van contacten bij zorgorganisaties, ziekenfondsen enzovoort. Ook zij leveren waardevolle info over de markt en relevante regulering, zoals het terugbetalingssysteem.”

Golden opportunities tonen

In 2017-2018 ondersteunt SEAS 2 Grow dertien beloftevolle innovaties, en daar komen er de komende jaren nog een pak bij. Het LiCalab, de Vlaamse zorgproeftuin waar ook Vicky Van der Auwera actief is, organiseert de internationale samenwerking voor de testen en de uitvoering ervan. SEAS 2 Grow wil zo veel mogelijk bedrijven de kansen van de Zilveren Economie laten grijpen. Daarom organiseerde het project samen met Enterprise Europe Network Vlaanderen eind maart een conferentie in Brussel. Deelnemers kregen er zicht op de opportuniteiten, en hoe ze die optimaal kunnen benutten met SEAS 2 Grow.

Ondersteund door Enterprise Europe Network

“Voor de b2b-matchmaking tijdens ons event konden we rekenen op Enterprise Europe Network Vlaanderen en de b2match-tool, waarmee bedrijven online meetings inplanden. Die afspraken leidde het initiatief dan ter plaatse in goede banen. Zo maakten we er samen een succes van. Laat de nieuwe innovaties maar komen”, besluit Vicky Van der Auwera.

Via het partnerschap met het Enterprise Europe Network kunnen projecten als SEAS 2 Grow nog beter aansluiting vinden bij kmo’s en zorginstellingen in de Europese Unie. Het verhoogt mee de kansen van onze ondernemers op deze groeiende ‘zilveren markt’.