Vlaanderen en Europa steunen kmo’s bij bescherming intellectuele eigendom

  • 12 mei 2022

‘Intellectuele Eigendom (IE) of Intellectual Property (IP) – beschermen is duur en enkel van toepassing op artistieke werken en technologische uitvindingen.’ think again! Tineke Van Hoey, juriste bij het Benelux-bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP), en Annemie Hautekiet, IP-adviseur bij Enterprise Europe Network Vlaanderen lichten de aandachtspunten toe rond intellectuele-eigendomsrechten in de kmo-wereld. Ines De Backer van The Belgian Chocolate Factory getuigt over hun IE-traject met Enterprise Europe Network Vlaanderen. 

Tineke Van Hoey: “Intellectuele eigendom is een verzamelnaam voor verschillende rechten op creaties van mensen. Zo hebben we onder meer auteursrecht, octrooirecht, merkenrecht en tekeningen- en modellenrecht die elk een bepaald aspect van een nieuwe creatie kunnen beschermen. Afhankelijk van het type recht ontstaat het recht automatisch, zoals het auteursrecht. Ofwel moet de maker een aanvraag tot registratie indienen, zoals voor het merkenrecht, octrooirecht en het tekeningen- en modellenrecht. Enkel met intellectuele eigendomsrechten kan hij het alleenrecht op zijn creatie claimen binnen een bepaald gebied.”

IE: een item voor elke onderneming

Annemie Hautekiet merkt op dat er enkele hardnekkige misverstanden zijn rond intellectuele eigendom bij kmo’s. “Vaak denken ze dat er een duur prijskaartje aan vasthangt en dat enkel grote bedrijven hiervan moeten wakker liggen. Toch heeft elk bedrijf een naam – en eventueel een domeinnaam – en producten of diensten, waarbij specifieke knowhow aan te pas komt. De juridische bescherming van die fundamenten is dus ontegensprekelijk van cruciaal belang voor kmo’s en dat kost niet altijd per definitie veel geld.”

Vlaanderen en Europa dragen IE-bescherming hoog in het vaandel

Annemie Hautekiet: “Er bestaan beschermingsmogelijkheden tegen een betaalbare prijs, maar er zijn ook Vlaamse en Europese subsidies specifiek voor intellectuele eigendom. Daarnaast bestaan er ook interessante fiscale voordelen voor inkomsten uit auteursrechten en octrooien bijvoorbeeld.”

“Europa zet op zijn beurt ook in op het toegankelijk maken van IE-advies voor kmo’s. Zo biedt het Europees Bureau voor Intellectuele Eigendom (EUIPO) een eenmalig gratis, gepersonaliseerd IE-advies en de Horizon IP-scan aan. Maar er is ook de IE-voucher waarbij elke kmo tot 75% van de aanvraagkosten van een merk- of modelregistratie kan terugvorderen met een maximum van 1.500 euro of tot 50% van een Belgische octrooiaanvraag tot maximum 750 euro. Kortom, allemaal instrumenten die kmo’s kunnen inzetten om hun opgebouwde intellectuele eigendom grondig te beschermen.”

Bij wie kunnen kmo’s terecht voor vragen en informatie rond registratie?

Annemie Hautekiet: “Kmo’s kunnen met hun vragen rond merken, modellen of octrooien altijd terecht bij de officiële registratiekantoren zoals het Benelux-bureau voor de Intellectuele Eigendom, of de FOD economie. Maar ook bij het Enterprise Europe Network Vlaanderen kunnen kmo’s terecht voor informatie  of concrete vragen over intellectuele eigendom. Dat kan gaan van de uitbreiding van hun Benelux-merk naar een Uniemerk over aandachtspunten bij internationaliseringsplannen tot een analyse van de huidige situatie rond IE in het bedrijf. Dat laatste is een traject dat we doorliepen met onder meer Ines De Backer van The Belgian Chocolate Factory.”

IE in de praktijk: allergeenvrije chocolade ‘Freelicious’

Ines De Backer: “Na het aftoetsen van ons businessidee rond allergeenvrije chocolade aan de Exportmeter – een audittool van FIT, kwamen we tot de conclusie dat er veel exportpotentieel in zat. Om te pionieren in een groeiende markt was het nodig dat we het merk ‘Freelicious’ zouden deponeren. Zo kwamen we bij Enterprise Europe Network Vlaanderen terecht.”

“De adviseur van Enterprise Europe Network kwam op het bedrijf langs, bracht de IE-situatie in kaart en formuleerde mogelijke verbeterpunten. Concreet zorgde dit ervoor dat we een extra IE-clausule in de arbeidsovereenkomsten lieten opnemen, kochten we relevante domeinnamen aan en … deponeerden we ons woord- en beeldmerk in Europa. Daarvoor maakten we gebruik van de IE-voucher. De juridische bescherming is weinig arbeidsintensief in vergelijking met de uitwerking van het ondernemersidee en garandeert van bij het begin gemoedsrust.”

Goed voorbereid is het halve werk

Tot slot heeft Tineke Van Hoey nog enkele tips voor kmo’s die nieuwe markten willen opzoeken. “Ik raad kmo’s aan om zich goed voor te bereiden vóór ze effectief producten willen verkopen op een nieuwe markt. In dat opzicht zijn er enkele quick wins, zoals het raadplegen van merkenregisters van onder meer het BOIP en EUIPO. Daarnaast kan research van bestaande producten en diensten op Google veel waardevolle informatie opleveren. Indien het een technisch product is, dan is de octrooidatabank van EPO een relevant kanaal. Zo komen ze te weten wat er al bestaat in dat land en komen ze niet voor verrassingen te staan. IE-rechten zijn beperkt in ruimte en tijd. Erover nadenken om de eigen IE-rechten uit te breiden naar die nieuwe markten is een goede reflex.”

“Ook voor kmo’s waar IE laag op de agenda staat, is het nooit te laat om actie te ondernemen. Daarbij kan Enterprise Europe Network Vlaanderen het ideale aanspreekpunt en doorgeefluik richting registratie zijn.”

HEEFT U VRAGEN OVER INTELLECTUELE EIGENDOM?  

Een onderscheidende merknaam, product of dienst bedenken en vermarkten getuigt van spitsvondigheid en doorzettingsvermogen. Door de juridische bescherming tijdig in orde te brengen, kan niemand hiermee aan de haal gaan. Voor uw vragen over intellectuele eigendom kan u altijd bij onze IE-experten terecht via enterprise.europe@vlaanderen.be.

Bron: Wereldwijs magazine FIT mei 2022

Beluister ook de podcast Intellectuele Eigendom bij internationalisering